{"id":9617,"date":"2026-02-07T22:42:32","date_gmt":"2026-02-07T22:42:32","guid":{"rendered":"https:\/\/naszpowiat.info\/?p=9617"},"modified":"2026-02-07T22:42:34","modified_gmt":"2026-02-07T22:42:34","slug":"85-lat-temu-zniknelo-pruszkowskie-getto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/2026\/02\/07\/85-lat-temu-zniknelo-pruszkowskie-getto\/","title":{"rendered":"85 lat temu znikn\u0119\u0142o pruszkowskie getto"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia pruszkowskiego getta by\u0142a tragicznie kr\u00f3tka. W listopadzie 1940 roku wszyscy \u017bydzi mieszkaj\u0105cy w Pruszkowie zostali przesiedleni do getta utworzonego na po\u0142udniowych obrze\u017cach miasta, w rejonie ulic Po\u0142czy\u0144skiej (obecnie Armii Krajowej), Komorowskiej, Ceramicznej i Polnej. Ponad 1300 os\u00f3b st\u0142oczono w zaledwie 21 domach.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnie miesi\u0105ce istnienia getta up\u0142ywa\u0142y w atmosferze strachu, upokorze\u0144 i \u017cycia w skrajnie nieludzkich warunkach. Ju\u017c pod koniec stycznia 1941 roku niemieckie w\u0142adze okupacyjne podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o jego likwidacji. Rankiem 30 stycznia 1941 roku wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w przewieziono ci\u0119\u017car\u00f3wkami na teren warsztat\u00f3w kolejowych, gdzie przeprowadzono dezynfekcj\u0119. Nast\u0119pnie transportami kolejowymi, przez Dworzec Gda\u0144ski, trafili do getta warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 deportowanych zgin\u0119\u0142a z g\u0142odu i chor\u00f3b lub zosta\u0142a zamordowana w obozie zag\u0142ady w Treblince. Po wojnie prze\u017cy\u0142o jedynie kilkudziesi\u0119ciu pruszkowian pochodzenia \u017cydowskiego. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska Pruszkowa ju\u017c nigdy si\u0119 nie odrodzi\u0142a \u2013 pozosta\u0142y jedynie nieliczne \u015blady, cmentarz i pami\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Pruszkowska spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska by\u0142a integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta. Niemcy chcieli zatrze\u0107 pami\u0119\u0107 o tych ludziach na zawsze \u2013 podkre\u015bla\u0142 historyk Marian Skwara. \u2013 Byli to mieszka\u0144cy Pruszkowa, zamordowani tylko za to, kim byli.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas uroczysto\u015bci g\u0142os zabra\u0142 r\u00f3wnie\u017c prezydent Pruszkowa Piotr B\u0105k, zwracaj\u0105c si\u0119 do uczni\u00f3w pruszkowskich szk\u00f3\u0142. \u2013 To byli nasi s\u0105siedzi, rzemie\u015blnicy, przedsi\u0119biorcy, dzieci. Chcieli zosta\u0107 wymazani z historii miasta, dlatego tak wa\u017cne jest, \u017ce dzi\u015b tu jeste\u015bcie i poznajecie ich losy \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia \u017byd\u00f3w pruszkowskich si\u0119ga lat 80. XIX wieku i jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z rozwojem miasta. Powsta\u0142a synagoga, mykwa, a w 1904 roku utworzono gmin\u0119 wyznaniow\u0105. Jeszcze w 1939 roku obchodzono tu Jom Kipur. Potem zapad\u0142a cisza.<\/p>\n\n\n\n<p>Uroczysto\u015bci zorganizowa\u0142o Muzeum Dulag 121. Wzi\u0119li w nich udzia\u0142 m.in. wicestarosta pruszkowski Leszek Zarzycki, Grzegorz Zegad\u0142o \u2013 by\u0142y dyrektor Ksi\u0105\u017cnicy Pruszkowskiej, a tak\u017ce dyrektorzy, nauczyciele oraz uczniowie pruszkowskich szk\u00f3\u0142 podstawowych i \u015brednich.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1242\" src=\"https:\/\/naszpowiat.info\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/779A8490.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9618\" style=\"aspect-ratio:1.6490291708843288;width:757px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fot. pruszkow.pl<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><div class=\"naszp-po-tresci\" id=\"naszp-3219573679\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-5304901113955943\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block;\" data-ad-client=\"ca-pub-5304901113955943\" \ndata-ad-slot=\"9226873542\" \ndata-ad-format=\"auto\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia pruszkowskiego getta by\u0142a tragicznie kr\u00f3tka. W listopadzie 1940 roku wszyscy \u017bydzi mieszkaj\u0105cy w Pruszkowie zostali przesiedleni do getta utworzonego na po\u0142udniowych obrze\u017cach miasta, w rejonie ulic Po\u0142czy\u0144skiej (obecnie Armii Krajowej), Komorowskiej, Ceramicznej i Polnej. Ponad 1300 os\u00f3b st\u0142oczono w zaledwie 21 domach. Ostatnie miesi\u0105ce istnienia getta up\u0142ywa\u0142y w atmosferze<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/2026\/02\/07\/85-lat-temu-zniknelo-pruszkowskie-getto\/\">Czytaj dalej<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":9618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[123,28,191,78,30,38,31,42,187,59],"tags":[273,730,207,733,141,1739,309,290,1740],"class_list":["entry","author-admin","post-9617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-dla-mieszkanca","category-edukacja","category-historia","category-kultura","category-pruszkowski","category-powiaty-mazowieckiego","category-pruszkow","category-samorzad","category-wydarzenia","tag-historia","tag-ii-wojna-swiatowa","tag-kultura","tag-pamiec","tag-pruszkow","tag-pruszkowskie-getto","tag-samorzad","tag-wydarzenia","tag-zydzi"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9619,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9617\/revisions\/9619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}