{"id":4625,"date":"2022-09-06T06:49:48","date_gmt":"2022-09-06T06:49:48","guid":{"rendered":"https:\/\/naszpowiat.info\/?p=4625"},"modified":"2022-09-06T06:56:35","modified_gmt":"2022-09-06T06:56:35","slug":"remont-zabytkowych-kamienic-briggsow-w-markach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naszpowiat.info\/index.php\/2022\/09\/06\/remont-zabytkowych-kamienic-briggsow-w-markach\/","title":{"rendered":"Remont zabytkowych kamienic Briggs\u00f3w w Markach"},"content":{"rendered":"\n

Do Urz\u0119du Miasta w Markach w ostatnim czasie wp\u0142yn\u0119\u0142y dwie oferty startuj\u0105ce w przetargu na remont o\u015bmiu historycznych kamienic Briggs\u00f3w. Planowana inwestycja daje doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do przypomnienia dziej\u00f3w rodziny angielskich przemys\u0142owc\u00f3w, kt\u00f3rzy odcisn\u0119li olbrzymie pi\u0119tno na historii i topografii Marek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak informuj\u0105 w\u0142adze miasta, planowany remont obejmuje kamienice przy Pi\u0142sudskiego 84, S\u0142owackiego 1 i 3, Jasnej 5 i 7 oraz Barskiej 2, 4 i 6. Zakres prac jest identyczny jak w poprzednich realizacjach. Do tej pory zrealizowane zosta\u0142y roboty przy 10 kamienicach.  Planowane jest wykonanie izolacji piwnic, wymiana stolarki okiennej, doposa\u017cenie budynk\u00f3w w elementy instalacji wentylacji grawitacyjnej, a tak\u017ce rewitalizacja elewacji. Dwie kamienice zostan\u0105 otynkowane, sze\u015b\u0107 \u2013 b\u0119dzie piaskowanych. Te ostatnie b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0107 tak samo jak kamienica przy Pi\u0142sudskiego 82, wyremontowana m.in. dzi\u0119ki dotacji samorz\u0105du Mazowsza.<\/p>\n\n\n\n

Po tym jak do pierwszego przetargu nie stawi\u0142a si\u0119 \u017cadna firma, w obecnym startowa\u0142y dwie. Pierwsz\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142a firma Kapibara z Knurowa (z cen\u0105 7,58 mln z\u0142 i 60-miesi\u0119cznym okresem gwarancji i r\u0119kojmi), drug\u0105 \u2013 firma Renewal Art. z Daleszyc (z cen\u0105 5,5 mln z\u0142 oraz 60-miesi\u0119cznym okresem gwarancji i r\u0119kojmi). Na t\u0119 inwestycj\u0119 w tkank\u0119 historyczn\u0105 Marki otrzyma\u0142y dofinansowanie z rz\u0105dowego programu Polski \u0141ad \u2013 Program Inwestycji Strategicznych. Z tego \u017ar\u00f3d\u0142a pop\u0142ynie 4,5 mln z\u0142, a wi\u0119c pokryje wi\u0119kszo\u015b\u0107 koszt\u00f3w tego przedsi\u0119wzi\u0119cia. <\/p>\n\n\n\n

Kamienice Briggs\u00f3w s\u0105 jedn\u0105 z pami\u0105tek po angielskich przemys\u0142owcach, kt\u00f3rzy pod koniec XIX wieku zmienili Marki w pr\u0119\u017cny o\u015brodek przemys\u0142owy. W budynkach le\u017c\u0105cych obecnie po dw\u00f3ch stronach Alei Pi\u0142sudskiego mieszkali pracownicy fabryki prz\u0119dzalniczej. Inn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po przemys\u0142owcach  jest obecny budynek Mareckiego O\u015brodka Kultury. Briggsowie pomagali r\u00f3wnie\u017c w budowie ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Izydora.<\/p>\n\n\n\n

Kim byli przedstawiciele rodziny, kt\u00f3ra mia\u0142a tak silnie zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z histori\u0105 Marek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku lat 80-tych XIX wieku na polskie ziemie zaboru rosyjskiego przybyli angielscy przedsi\u0119biorcy z zamiarem zbudowania tu ogromnej prz\u0119dzalni we\u0142ny, maj\u0105cej konkurowa\u0107 z o\u015brodkiem \u0142\u00f3dzkim i eksportowa\u0107 swoje wyroby na rynek rosyjski. Dysponowali znacz\u0105cym kapita\u0142em, jak i do\u015bwiadczeniem w tej dziedzinie, gdy\u017c w rodzimym Bradford – silnym w XIX wieku o\u015brodku przemys\u0142owym Anglii – bracia Briggs prowadzili fabryk\u0119 o d\u017awi\u0119cznej nazwie „Briggella”, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w tej samej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Ostateczny wyb\u00f3r lokalizacji pad\u0142 na podwarszawsk\u0105 wie\u015b Marki. Na pocz\u0105tku 1883 roku firma „Briggs, Posselt i sp\u00f3\u0142ka” naby\u0142a grunty nale\u017c\u0105ce dotychczas do „Folwarku i cegielni w\u00f3jtostwa Marki”, a ju\u017c w 1884 r. uruchomiono produkcj\u0119 w jednej z najwi\u0119kszych i najnowocze\u015bniejszych w\u00f3wczas prz\u0119dzalni we\u0142ny w Europie \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n

Wydarzenie to mo\u017cna bez przesady uzna\u0107 za pocz\u0105tek historii wsp\u00f3\u0142czesnych Marek – powstanie fabryki zainicjowa\u0142o bowiem procesy, kt\u00f3re zamieni\u0142y podwarszawsk\u0105 wie\u015b w osad\u0119 robotnicz\u0105, a w ko\u0144cu (w roku 1967) w samodzielne miasto. Dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci Briggs\u00f3w w Markach powsta\u0142a Szko\u0142a Elementarna, osiedle robotnicze o stosunkowo – jak na tamte czasy – wysokim standardzie oraz zacz\u0119\u0142a znacz\u0105co rosn\u0105\u0107 liczba mieszka\u0144c\u00f3w. Briggsowie mieli tak\u017ce istotny udzia\u0142 w sfinansowaniu budowy ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Izydora, kt\u00f3ry dodatkowo zintegrowa\u0142 mareck\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 (przedtem mieszka\u0144cy ucz\u0119szczali na msze w ko\u015bci\u00f3\u0142ku w Grodzisku). Obrazu gwa\u0142townych zmian prze\u0142omu wiek\u00f3w dope\u0142nia doprowadzenie z Warszawy linii kolejki w\u0105skotorowej – s\u0142ynnej mareckiej ciuchci.<\/p>\n\n\n\n

Losy samego przedsi\u0119wzi\u0119cia przedstawia\u0142y si\u0119 w skr\u00f3cie nast\u0119puj\u0105co: gdy ze sp\u00f3\u0142ki wycofa\u0142 si\u0119 Ernest Posselt, firma zmieni\u0142a nazw\u0119 na „E. Briggs Bros & Co”. Po \u015bmierci w 1898 r. Edwarda Briggsa spadkobiercami firmy zostali dwaj m\u0142odsi bracia – John i Alfred. Gdy z kolei w roku 1911 zmar\u0142 John, jedynym w\u0142a\u015bcicielem pozosta\u0142 najm\u0142odszy Alfred. Mniej wi\u0119cej w tym okresie warunki rynkowe uleg\u0142y znacznej zmianie i pot\u0119\u017cna niegdy\u015b fabryka zacz\u0119\u0142a podupada\u0107. Po \u015bmierci Alfreda w roku 1925 nieruchomo\u015bci fabryczne, osiedle i pa\u0142acyk sta\u0142y si\u0119 – na mocy zawartej wcze\u015bniej umowy – w\u0142asno\u015bci\u0105 spokrewnionej z Briggsami rodziny Whitehead\u00f3w. Najbardziej znani przedstawiciele tej rodziny to zmar\u0142y w 1993 r. lekarz Charles (Karol) Whitehead, kt\u00f3remu za zas\u0142ugi dla miasta w 1990 r. nadano tytu\u0142 Honorowego Obywatela Marek oraz Alfred Whitehead, kt\u00f3ry m.in. uczestniczy\u0142 w walkach wrze\u015bnia 1939 r. i dzia\u0142a\u0142 jako cichociemny w 1944 r. Spadkobiercy Whitehead\u00f3w s\u0105 do dzi\u015b w\u0142a\u015bcicielami cz\u0119\u015bci „briggsowskich” nieruchomo\u015bci: mi\u0119dzy innymi osiedla robotniczego oraz pa\u0142acyku, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 nr 1.<\/p>\n\n\n\n

Zdj.: Drugi z prawej stoi Alfred Briggs, pierwsza z prawej siedzi \u017cona J. Briggsa – Flora z Granzow\u00f3w-Briggsowa. \u015awider, 1913 r.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: www.marki.net.pl<\/p>\n